Problemen bestaan alleen in het denken.


PROBLEMEN BESTAAN ALLEEN IN HET DENKEN.

De enige plek waar psychische problemen en drama’s zich afspelen, is in het menselijk denken. Het bestaan kent geen problemen, het maakt zich geen zorgen, het is volkomen neutraal. Het bestaan heeft geen mening of standpunt. Pas zodra er een ik verschijnt zijn er standpunten, meningen en oordelen. Alle problemen zijn voor het IK. “Geen ik – geen probleem”, zei ooit een oude zenmeester.
Maar wat is het ik anders dan een verzameling ideeën en definities over jezelf? En wie ben jij eigenlijk, zonder die ideeën?


Het IK zou je kunnen omschrijven als een fundamenteel gevoel van afgescheidenheid, tekort en onzekerheid. Hierdoor verkrampen we. We verliezen het vertrouwen dat we worden gedragen door het leven en sluiten ons zo af voor de natuurlijke intelligentie die we tot onze beschikking hebben. We denken ons door het leven te moeten worstelen door middel van controle, strijd en manipulatie. Steeds maar op zoek naar een toekomstig geluk, een toekomstige bevrijding.

Het ego kun je ook zien als een permanente staat van onrust, altijd bezig met duwen en trekken, op zoek naar vervulling en veiligheid. Ofwel het gaat de strijd aan met iets wat er in het moment is, ofwel het probeert iets te bereiken wat er op het moment lijkt te ontbreken. Het ego kan zich niet ontspannen in het nu. Het is altijd bezig in de tijd.

Wat nu, als het hele ego of ik-concept niet meer blijkt te zijn dan een droombeeld, een optische illusie? Dan zou al het innerlijke geworstel wel eens stil kunnen vallen en staan we plotseling oog in oog met onze wezenlijke natuur van stilte en vrijheid. Zelfrealisatie is het doorzien van de aan het denken ontleende identiteit. Het herkennen van je ware natuur als bewustzijn valt hiermee samen. Dat wat je ‘Ik’ noemt is niet meer dan een gedachte die aan je verschijnt. Je neemt het waar. Maar ben jij een waarneming? Ben jij dat wat waargenomen wordt, of ben je het waarnemen zelf?

Dit waarnemen is het grote mysterie. Het denken is niet instaat om het te bevatten of be-grijpen. Bewustzijn omvat het denken, het gaat er aan vooraf. Zoals geluiden verschijnen in de stilte, zo verschijnen (en verdwijnen) gedachten in bewustzijn. Bewustzijn zelf wordt er niet door aangetast.

Wanneer we onze werkelijke identiteit herkennen als de stille aanwezigheid in onszelf die ruimte geeft aan alle gedachten, alle gevoelens en sensaties, komt er een einde aan het persoonlijke lijden. De denkmachinerie in het hoofd is niet meer bij machte om ons echt te raken. Het leven lijkt plots een stuk minder zwaar en serieus. In plaats van een worsteling tegen de stroom in wordt het plotseling een geheel verzorgde reis…

– Erik van Zuydam – Fragment uit ‘De Ontdekking van het Nu’ / uitg. Ankh Hermes

Advertentie